Vandaag publiceren meer dan dertig Europese maatschappelijke organisaties, waaronder Zero Waste Nederland, een gezamenlijke oproep aan Eurocommissaris. In de brief waarschuwen zij voor de groeiende trend om verbrandingsresten uit afvalverbrandingsinstallaties te bestempelen als circulaire grondstoffen.
Lees meerEuropese milieuorganisaties waarschuwen voor risico’s van verbrandingsassen
Vandaag publiceren meer dan dertig Europese maatschappelijke organisaties, waaronder Zero Waste Nederland, een gezamenlijke oproep aan Eurocommissaris Jessika Roswall. In de brief waarschuwen zij voor de groeiende trend om verbrandingsresten uit afvalverbrandingsinstallaties, zoals bodemassen (IBA), te bestempelen als circulaire grondstoffen.
De organisaties roepen de Europese Commissie op om binnen de aankomende Circular Economy Act een voorzorgsaanpak te hanteren en gezondheid en milieu voorop te zetten.
Risico op verspreiding van schadelijke stoffen
Bodemassen ontstaan na de verbranding van huishoudelijk afval en worden in sommige landen toegepast in wegenbouw en andere bouwprojecten. Volgens de ondertekenaars brengt dit grote risico’s met zich mee.
Uit onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek blijkt dat deze verbrandingsresten schadelijke stoffen kunnen bevatten, waaronder zware metalen, PFAS, microplastics en persistente organische verontreinigende stoffen (POPs). Deze stoffen kunnen op termijn uitspoelen naar bodem en grondwater.
Daarnaast wijzen de organisaties erop dat de huidige testmethoden tekortschieten. In veel gevallen wordt alleen gekeken naar kortetermijneffecten onder gecontroleerde omstandigheden, terwijl de werkelijke milieugevolgen pas na jaren zichtbaar kunnen worden.
Ook verschilt de regelgeving sterk per EU-land. Daardoor kunnen materialen die risico’s vormen in het ene land als gevaarlijk worden beschouwd, terwijl ze elders als niet-gevaarlijk worden toegepast.
“Circulair mag niet betekenen dat we vervuiling verspreiden”
De organisaties benadrukken dat een circulaire economie niet alleen draait om het hergebruik van materialen, maar ook om veiligheid en het voorkomen van vervuiling.
Volgens hen dreigt het Circular Economy Act juist een systeem te creëren waarin schadelijke afvalstromen breder worden verspreid in de leefomgeving onder het label ‘circulair’.
“Een circulaire economie moet van nature niet-toxisch zijn. Het grootschalig toepassen van verbrandingsassen kan leiden tot een langdurige vervuilingslast en ondermijnt de geloofwaardigheid van de circulaire transitie,” schrijven de organisaties in de brief.
Oproep aan de Europese Commissie
In de gezamenlijke verklaring roepen de organisaties de Europese Commissie onder andere op om:
• het voorzorgsprincipe toe te passen op verbrandingsresten
• het gebruik van bodemassen niet te stimuleren zolang langetermijnveiligheid niet onafhankelijk is aangetoond
• Europese veiligheidsnormen op te stellen die uitgaan van realistische omstandigheden op de lange termijn
• alle schadelijke stoffen mee te nemen in beoordeling en regelgeving, waaronder PFAS en microplastics
• prioriteit te geven aan afvalpreventie, hergebruik en hoogwaardige recycling boven het verspreiden van vervuilende reststromen
Brede Europese coalitie
De brief is ondertekend door een brede coalitie van Europese milieuorganisaties, consumentenorganisaties en burgerinitiatieven, waaronder Zero Waste Europe, European Environmental Bureau, Plastic Soup Foundation, Zero Waste France en Zero Waste Nederland.
Met deze gezamenlijke oproep willen de organisaties voorkomen dat gevaarlijke afvalstromen een vaste plek krijgen binnen Europees circulair beleid.