Van 13 tot en met 16 oktober 2026 is het de Global Week of Action to Stop Incineration: een internationaal moment waarop wereldwijd opgeroepen wordt om te stoppen met het verbranden van afval. Wij leggen je graag uit waarom dit belangrijk is.
Lees meerHet onzichtbare afvalprobleem van tuinplanten
Je gaat naar het tuincentrum of de supermarkt om een plant te kopen. Dit kleine beetje groene plezier streelt je ogen en je hebt het gevoel dat het ook nog eens goed is voor het milieu. Planten nemen CO2 op, filteren de lucht, hun bloemen voeden insecten en ze koelen onze huizen met hun schaduw. Wat wil je nog meer?
Door: Philipp Gramlich, Stichting Turfvrij
Planten zijn essentieel voor ons milieu. De meeste planten die we in gangbare winkels kopen, zijn echter puur industriële producten die gemaakt zijn om de ogen van de klant te pleasen en de portemonnee van de producenten te vullen, maar die ontdaan zijn van al hun ecologische waarde. Hoe kan dat?
Allereerst de verpakking. Planten worden verkocht in plastic potten voor eenmalig gebruik, vaak verpakt in een extra plastic folie. Plastic zou vervangen kunnen worden door papier, maar veel experimenten zijn gestaakt vanwege gebrek aan commercieel succes: klanten zijn gewend aan het plastic.
Pesticiden
Dan is er het transport. Dit kan een enorme factor zijn. In het ergste geval worden plantenzaailingen in een verwarmde Nederlandse kas gekweekt, in een gekoeld vrachtvliegtuig naar Afrika gevlogen, daar met pesticiden die in Europa verboden zijn tot volwassenheid opgekweekt en vervolgens weer in gekoelde vliegtuigen teruggevlogen.

Overal in de toeleveringsketen is er sprake van verspilling en dus afval. Planten zijn verse producten. Traditionele winkels verkopen ze in bloei, ongeacht het natuurlijke seizoen. De bloei wordt geforceerd door de temperatuur in de verwarmde kas te verhogen. Wat niet verkocht wordt tijdens de kunstmatige bloeifase, wordt weggegooid. Voor snijbloemen is dat een enorm percentage. Maar ook voor potplanten kan de verspilling aanzienlijk zijn.
De verspilling houdt daar niet op. Je neemt een prachtig bloeiende plant mee naar huis, verzorgt hem goed, en hij gaat dood. Waarom? Wanneer planten buiten hun natuurlijke seizoen worden gekweekt, krijgen ze een enorme klap wanneer ze in je tuin aan de natuurlijke seizoenen worden blootgesteld. Niet alleen bloeiende planten lijden onder de problemen van een toeleveringsketen die geen rekening houdt met de aard van een plant. Hetzelfde geldt voor kruiden in potten. Zodra de basilicumplanten de kassen verlaten, worden ze niet meer bewaterd om klanten de ervaring van modderig water in hun boodschappentassen te besparen. Tegen de tijd dat je de basilicumplant koopt, ziet hij er nog goed uit, maar is hij vaak al dood op wortelniveau. Binnen een paar weken sterft hij en begint de vicieuze afval-cirkel opnieuw.
Wat kun je hieraan doen?
Kies planten die passen bij je klimaat en grondsoort. In traditionele winkels kopen klanten meestal op basis van het uiterlijk: planten die er interessant en mooi uitzien. Maar als je ze in je tuin wilt planten, kom je erachter dat ze het moeilijk hebben en dat je allerlei trucjes moet uithalen om ze in leven te houden. Dit is slecht voor je portemonnee en zorgt voor verspilling: al die producten die je niet nodig zou hebben als je een plant kiest die in de omgeving past, in plaats van te proberen de omgeving aan de plant aan te passen. Planten die een grotere overlevingskans hebben, produceren ook minder afval, omdat je minder planten hoeft te kopen voor dezelfde hoeveelheid groen.
Een prachtig initiatief is MeerBomenNu. Vrijwilligers redden zaailingen, kleine boompjes, op plekken waar ze niet zouden kunnen overleven, bijvoorbeeld langs een bospad waar ze vroeg of laat gemaaid worden. De jonge plantjes met kale wortels kunnen per fiets worden vervoerd; tientallen passen er in één fietstas. Je kunt ze zonder extra potgrond zo in je tuin zetten.
Je kunt ook stekjes ruilen met je buren. Hoe leuk en verbindend is het als je je buur vraagt of je een klein takje van zijn of haar plant mag afknippen, of om planten uit je eigen tuin te vermeerderen en uit te delen?
Als je nieuwe planten koopt, kies dan voor een duurzame kweker. Hun winkels zien er vaak minder chic uit. De planten in de schappen bloeien vaak niet op het moment dat je ze koopt, omdat ze volgens het seizoen groeien en op een later moment pas bloeien.
Snijbloemen zijn het moeilijkst om zonder verspilling te verkrijgen. Als je de seizoenen volgt, kun je in de warme maanden lokale bloemen kopen. In de winter zijn gedroogde bloemen net zo mooi.