Van 13 tot en met 16 oktober 2026 is het de Global Week of Action to Stop Incineration: een internationaal moment waarop wereldwijd opgeroepen wordt om te stoppen met het verbranden van afval. Wij leggen je graag uit waarom dit belangrijk is.
Lees meer
Wij ondersteunen de implementatie van de herziene Richtlijn Stedelijk Afvalwater, maar zien ook kansen om sterker in te zetten op het voorkomen van verontreiniging.
Lees meer
Verpakkingsvrij brood. We krijgen hier al jaren heel veel vragen over. Blijft het wel vers? Kun je invriezen in een katoenen zak, en nog veel meer. De hoogste tijd voor een uitgebreide brood-blog met véél antwoorden.
Lees meer
De gratis meubelmarkten voor studenten blijken een verrassend eenvoudige oplossing voor een jaarlijks terugkerend probleem: bruikbare meubels en huishoudelijke spullen van oud-studenten vullen de kamers van de nieuwe lichting.
Lees meer
Een transparante en controleerbare keten is essentieel om misbruik en onjuiste kwalificatie van afval- en reststromen te voorkomen. Wij ondersteunen daarom het aanscherpen van de onafhankelijke verificatie van de duurzaamheid en afvalstatus van biomassa. Tegelijkertijd willen wij aandacht vragen voor de relatie tussen afvalstatus en de hogere treden van de afvalhiërarchie.
Lees meer
Stichting Zero Waste Nederland noemt het nieuwe concept-Afvalpreventieprogramma (2026-2032) een goede stap, maar tegelijkertijd een gemiste kans. Het plan leunt te veel op bestaand beleid en mist de broodnodige sturing voor de toekomst. Wij pleiten juist nú voor de omslag naar een échte circulaire samenleving, waarin we afval zien als een ontwerpfout.
Lees meer
Bij Zero Waste Nederland zetten we ons in voor een samenleving waarin afval niet ontstaat. Dat begint bij minder grondstoffen gebruiken, producten langer gebruiken en materialen zo hoogwaardig mogelijk behouden. Vanuit die visie kijken we kritisch naar chemische recycling en in het bijzonder pyrolyse.
Lees meer
Zero Waste Nederland onderschrijft het belang van de Uitvoeringswet Natuurherstelverordening. Wij zien echter kansen om de uitvoering van de verordening verder te versterken door meer aandacht te besteden aan preventie van vervuiling als voorwaarde voor succesvol natuurherstel.
Lees meer
Zero Waste Nederland is positief over het verder beperken van de hoeveelheid toegestane kunststoffen in recyclinggranulaten. Tegelijk plaatsen wij een principiële kanttekening. Lees onze zienswijze.
Lees meer
De MKI is een waardevol instrument om de milieu-impact van materialen inzichtelijk te maken. Tegelijkertijd vraagt de transitie naar een circulaire economie om meer dan het optimaliseren van materiaalkeuzes. Zero Waste Nederland heeft daarop de volgende zienswijze.
Lees meer
De biodiversiteit op volle zee staat wereldwijd onder druk. Om kwetsbare ecosystemen beter te beschermen hebben de Verenigde Naties de BBNJ-overeenkomst gesloten. Zero Waste Nederland geeft zienswijze op de concept Uitvoeringswet BBNJ-overeenkomst in Nederland.
Lees meer
Zero Waste Nederland vraagt de Algemene Maatregel van Bestuur aan te vullen met duidelijke regels over afvalpreventie, schoonmaak, materiaalgebruik en terugname van vuurwerk en vuurwerkafval.
Lees meerStichting Zero Waste Nederland ondersteunt de implementatie van de herziene Richtlijn Stedelijk Afvalwater. Een goede inzameling en zuivering van stedelijk afvalwater is belangrijk voor de bescherming van onze leefomgeving en gezondheid. Tegelijkertijd zien wij een belangrijke kans om bij de verdere implementatie sterker in te zetten op het voorkomen van verontreiniging. Zuiveren waar nodig, voorkomen waar mogelijk.
1. Maak preventie aan de bron een expliciet uitgangspunt
In de toelichting bij het wetsvoorstel wordt erkend dat, wanneer lozingen risico’s opleveren voor milieu of gezondheid, passende bronmaatregelen nodig kunnen zijn om verontreiniging aan de bron te voorkomen of verminderen. Wij vinden het belangrijk dat dit uitgangspunt ook daadwerkelijk centraal komt te staan in de verdere uitwerking van de richtlijn. Voorkomen dat schadelijke stoffen in het afvalwater terechtkomen is te verkiezen boven het steeds verder uitbreiden van zuivering achteraf. Het wetsvoorstel creëert hiervoor belangrijke grondslagen, terwijl de concrete uitwerking grotendeels nog in lagere regelgeving moet plaatsvinden. Wij vragen het ministerie om deze ruimte nadrukkelijk te benutten voor stevige bronmaatregelen.
2. Gebruik monitoring om vervuiling bij de bron aan te pakken
Wij ondersteunen de uitbreiding van monitoring van onder andere microverontreinigingen, microplastics en andere verontreinigende stoffen. Maar meten moet geen doel op zich zijn. De resultaten zouden nadrukkelijk moeten worden gebruikt om te bepalen waar verontreiniging vandaan komt en welke maatregelen aan de bron nodig zijn. Als blijkt dat bepaalde producten, stoffen of activiteiten een relevante bijdrage leveren aan de vervuiling van stedelijk afvalwater, moet dat aanleiding kunnen zijn voor maatregelen die deze vervuiling voorkomen of verminderen.
3. Maak producentenverantwoordelijkheid ook een prikkel voor preventie
De herziene richtlijn introduceert een vorm van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor bepaalde geneesmiddelen en cosmetica. In de Nederlandse toelichting wordt terecht beschreven dat deze verantwoordelijkheid in de huidige vorm vooral financieel van aard is. Daar zien wij een belangrijke kans voor verdere ontwikkeling. Producentenverantwoordelijkheid zou niet alleen moeten betekenen dat producenten meebetalen aan het verwijderen van vervuiling. Het zou ook moeten bijdragen aan het voorkomen ervan. Wanneer producenten financieel en juridisch worden gestimuleerd om schadelijke stoffen uit producten te weren en producten veiliger te ontwerpen, wordt de oorzaak aangepakt in plaats van alleen het gevolg. Dat sluit beter aan bij de uitgangspunten van preventie en de circulaire economie.
4. Kijk bij bronmaatregelen breed naar de verschillende bronnen
De toelichting benoemt dat microverontreinigingen uit verschillende bronnen afkomstig kunnen zijn, waaronder geneesmiddelen, cosmetica, wasmiddelen, bestrijdingsmiddelen en verontreinigd hemelwater. Wij vinden het belangrijk dat de implementatie niet blijft steken bij de productgroepen die nu al onder de Europese producentenverantwoordelijkheid vallen. Wanneer monitoring laat zien dat andere bronnen substantieel bijdragen aan verontreiniging, moet ook daar bronbeleid mogelijk zijn. Niet iedere vervuiling hoeft immers te worden opgelost met een extra zuiveringsstap.
5. Zorg voor veilige circulariteit
De herziene richtlijn biedt ook kansen voor hergebruik van gezuiverd afvalwater en terugwinning van grondstoffen uit afvalwater en zuiveringsslib. Wij onderschrijven de ambitie om grondstoffen terug te winnen en water opnieuw te gebruiken, maar circulariteit mag niet betekenen dat ongewenste stoffen opnieuw in de leefomgeving terechtkomen. Een circulaire economie gaat daarom niet alleen over zoveel mogelijk terugwinnen. Het gaat ook over de vraag welke stoffen we überhaupt in onze kringloop willen hebben. Daarom moet preventie van schadelijke stoffen aan de bron een belangrijk onderdeel zijn van veilige circulariteit.
Stichting Zero Waste Nederland ondersteunt de voorgestelde wetswijziging en ziet belangrijke kansen in de herziene richtlijn. Tegelijkertijd vragen wij het ministerie om bij de verdere implementatie duidelijk prioriteit te geven aan preventie aan de bron. Het wetsvoorstel legt hiervoor belangrijke grondslagen, maar veel inhoudelijke keuzes worden nog gemaakt in de lagere regelgeving. Juist daar ligt volgens ons een belangrijke kans. Wij pleiten voor een aanpak waarbij monitoring niet alleen leidt tot betere zuivering, maar ook tot gerichte bronmaatregelen. Waar mogelijk moet worden voorkomen dat schadelijke stoffen überhaupt in het afvalwater terechtkomen.
Niet steeds beter opruimen wat we eerder hadden kunnen voorkomen, maar daadwerkelijk voorkomen dat de vervuiling ontstaat.
