Van 13 tot en met 16 oktober 2026 is het de Global Week of Action to Stop Incineration: een internationaal moment waarop wereldwijd opgeroepen wordt om te stoppen met het verbranden van afval. Wij leggen je graag uit waarom dit belangrijk is.
Lees meerZienswijze op de concept Uitvoeringswet BBNJ-overeenkomst
De biodiversiteit op volle zee staat wereldwijd onder druk. Om kwetsbare ecosystemen beter te beschermen hebben de Verenigde Naties de BBNJ-overeenkomst gesloten: een internationale overeenkomst voor het behoud en duurzaam gebruik van biodiversiteit in gebieden buiten de nationale rechtsmacht. Nederland werkt deze afspraken nu uit in een nationale uitvoeringswet.
Via een internetconsultatie konden maatschappelijke organisaties, bedrijven en burgers reageren op deze conceptwet. Het ministerie vraagt daarbij onder meer of de voorgestelde wet voldoende aansluit bij de doelstellingen van de internationale overeenkomst en of er nog aandachtspunten zijn voor de uitvoering.

Waarom is deze wet belangrijk?
De BBNJ-overeenkomst is een belangrijke stap om de natuur op volle zee beter te beschermen. De wet maakt het onder andere mogelijk om beschermde zeegebieden aan te wijzen, milieueffecten van activiteiten op volle zee beter te beoordelen en biodiversiteit structureel mee te wegen bij nieuwe ontwikkelingen.
Zero Waste Nederland verwelkomt deze wet en vindt het positief dat Nederland hiermee invulling geeft aan internationale afspraken voor het beschermen van mariene ecosystemen.
Onze reactie
Hoewel de conceptwet een goede basis biedt, zien wij een aantal belangrijke kansen om de bescherming van de oceaan verder te versterken.
“De beste manier om de oceaan schoon te houden is te voorkomen dat afval en materialen er überhaupt terechtkomen. Afvalpreventie hoort daarom een vanzelfsprekend onderdeel te zijn van wetgeving die biodiversiteit beschermt.”
1. Maak afvalpreventie onderdeel van milieubescherming
In de conceptwet is veel aandacht voor milieueffecten, maar afvalpreventie wordt nergens expliciet genoemd. Dat vinden wij een gemiste kans.
Plasticvervuiling behoort wereldwijd tot de grootste bedreigingen voor het leven in zee. Ook materiaalverlies tijdens activiteiten op zee, zoals vistuig, kabels, verpakkingsmateriaal en andere kunststoffen, kan jarenlang schade veroorzaken aan ecosystemen.
Wij vragen daarom om in milieueffectbeoordelingen expliciet aandacht te besteden aan:
- het voorkomen van marien afval;
- het risico op materiaalverlies;
- plasticemissies en microplastics;
- maatregelen om deze vervuiling zoveel mogelijk te voorkomen.
Voorkomen is immers altijd beter dan opruimen.
2. Besteed aandacht aan spooknetten
Verloren vistuig en spooknetten behoren wereldwijd tot de grootste bronnen van plasticvervuiling op zee en veroorzaken veel schade aan het zeeleven.
Hoewel visserij buiten de reikwijdte van deze uitvoeringswet valt, vragen wij de regering om in de toelichting duidelijk te maken hoe deze wet samenhangt met bestaand beleid rondom verloren vistuig en hoe Nederland deze belangrijke bron van biodiversiteitsverlies blijft aanpakken.
3. Stimuleer circulair gebruik van materialen
Naast het voorkomen van milieuschade zien wij kansen om circulaire economie beter te verankeren in de uitvoering van de wet.
Bij vergunningverlening en milieubeoordelingen kan bijvoorbeeld worden gekeken naar de manier waarop initiatiefnemers materiaalverlies voorkomen, materialen terughalen en zorgen voor hoogwaardig hergebruik wanneer activiteiten worden beëindigd.
Zo wordt niet alleen de biodiversiteit beschermd, maar wordt ook bijgedragen aan de Nederlandse ambitie om volledig circulair te worden.
Biodiversiteit en afvalpreventie horen bij elkaar
De bescherming van biodiversiteit gaat niet alleen over natuurgebieden aanwijzen of soorten beschermen. Het gaat ook over het voorkomen dat onze activiteiten nieuwe vervuiling veroorzaken.
Daarom vindt Zero Waste Nederland dat afvalpreventie, het voorkomen van plasticvervuiling en zorgvuldig materiaalgebruik een vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn van wetgeving die de oceaan beter moet beschermen.
Wij hopen dat onze zienswijze eraan bijdraagt dat deze belangrijke internationale overeenkomst in Nederland zo sterk mogelijk wordt uitgevoerd.