Van 13 tot en met 16 oktober 2026 is het de Global Week of Action to Stop Incineration: een internationaal moment waarop wereldwijd opgeroepen wordt om te stoppen met het verbranden van afval. Wij leggen je graag uit waarom dit belangrijk is.
Lees meerZienswijze Zero Waste Nederland op het ontwerp Besluit veilige jaarwisseling
Iedereen wil een veilige jaarwisseling. Dat is het hoofddoel van het ontwerp ‘Besluit veilige jaarwisseling 2025’ zoals dat nu op tafel ligt bij het ministerie om de vuurwerkregels aan te passen. Als Zero Waste Nederland onderschrijven wij het doel om de jaarwisseling veiliger te maken. Toch ontbreekt in dit ontwerpbesluit een cruciaal aspect: de enorme hoeveelheid afval en vervuiling die vuurwerk elk jaar veroorzaakt. Zero Waste Nederland vraagt het ministerie nadrukkelijk om dit onderwerp mee te nemen in de verdere uitwerking van de Algemene Maatregel van Bestuur.
Zienswijze
1. Afval, luchtvervuiling en zware metalen zijn een belangrijk onderdeel van het vuurwerkprobleem
Vuurwerk veroorzaakt elk jaar grote hoeveelheden afval en vervuiling. Na het afsteken blijven kartonnen hulzen, lontresten, coatings en vooral stukjes plastic achter. Deze materialen komen op stoepen, straten, daken, bermen, watergangen en in de natuur terecht. Een deel wordt opgeruimd, maar veel kleine restjes blijven liggen en vergaan niet. Vooral plastic pluggen en andere kunststof onderdelen breken af in steeds kleinere deeltjes en worden zo microplastics die jarenlang in het milieu blijven.

Daarnaast vervuilt vuurwerk niet alleen de grond maar ook de lucht. Tijdens de jaarwisseling pieken de fijnstofgehalten tot vele malen boven de normale waarden. Dit fijnstof is schadelijk voor de gezondheid, vooral voor mensen met longklachten, kinderen en ouderen.
Een ander groot milieuprobleem is de aanwezigheid van zware metalen in vuurwerk. Stoffen zoals barium, koper, strontium en antimoon zorgen voor de kleuren en effecten in vuurwerk, maar komen na het afsteken als reststof in de omgeving terecht. Deze metalen slaan neer op straten en daken of blijven achter in onverbrande resten. Ze lekken uit naar de bodem en kunnen via regenwater ook in het grond- en oppervlaktewater terechtkomen. Omdat zware metalen niet afbreken, hopen ze zich op in bodem en water en vormen ze een risico voor mens, dier en ecosysteem.
Vuurwerk veroorzaakt dus niet alleen kortdurende overlast maar ook langdurige milieuvervuiling: een combinatie van fysieke afvalresten, microplastics, luchtvervuiling en chemische belasting door zware metalen. Dit aspect ontbreekt nog geheel in de toelichting op het ontwerpbesluit, terwijl het een wezenlijk onderdeel is van het totale maatschappelijke probleem rond vuurwerk.
2. De nieuwe opzet biedt kansen om afval te verminderen
De voorkeursoptie in de stukken is scenario twee: georganiseerde ontbrandingen door een vereniging of stichting, op een aangewezen locatie en onder duidelijke voorwaarden. Deze structuur biedt een goede kans om de afvalberg kleiner te maken omdat het vuurwerk op een vaste plek wordt afgestoken en er één organisatie verantwoordelijk is.
In de huidige uitwerking wordt die kans nog niet benut. Het verplichte veiligheidsplan vraagt niets over afval en schoonmaak. Ook worden geen eisen gesteld aan het materiaal waarvan vuurwerk gemaakt is, terwijl veel F2 vuurwerk plastic onderdelen bevat.
Door eenvoudige aanvullingen kan dit wel worden meegenomen, zonder de regeling ingewikkelder te maken.
3. Voorstellen om afval en vervuiling goed te regelen binnen de AMvB
Wij doen de volgende voorstellen om dit beter te borgen. Deze sluiten aan bij de opzet die al in de stukken staat en zijn duidelijk en uitvoerbaar.
Voorstellen voor het veiligheidsplan
• Neem een schoonmaakplan op als verplicht onderdeel van de aanvraag
• Beschrijf wie er opruimt, hoe dit gebeurt en wanneer het terrein schoon is
• Laat de vereniging of stichting volledig verantwoordelijk zijn voor het afval op de afsteekplek
Voorstellen voor het soort vuurwerk
• Sta alleen vuurwerk toe dat geen plastic onderdelen bevat
• Werk toe naar vuurwerk dat gemaakt is van materialen die afbreekbaar of recyclebaar zijn
• Neem hierover landelijke regels op om verschillen tussen gemeenten te voorkomen
Voorstellen voor inname en verwerking
• Breid de bestaande terugleverplicht uit met de mogelijkheid om vuurwerkafval in te leveren
• Betrek verkopers en producenten bij een systeem voor inname en recycling
4. Milieu en afval als onderdeel van de beleidsafweging
In het beleidskompas worden de scenario’s vergeleken op veiligheid, handhaving en bestuurlijke keuzes. Het zou logisch zijn om hier ook het effect op afval en milieu aan toe te voegen. Juist omdat er jaarlijks grote hoeveelheden restmateriaal vrijkomen.
Het opnemen van deze factor maakt de onderbouwing van het besluit vollediger en sluit beter aan bij bredere doelen van de overheid, zoals afvalpreventie, minder vervuiling en minder microplastics in het milieu.
5. Aansluiting bij bredere Rijksdoelen
De Rijksoverheid werkt aan minder afval, minder microplastics en een meer circulaire economie. De AMvB kan hier eenvoudig op aansluiten door afval en vervuiling nadrukkelijk mee te nemen. Zonder aanvullingen blijft er jaarlijks een grote stroom vuurwerkafval over waar gemeenten en natuur de dupe van zijn. Dit is onnodig omdat er op landelijk niveau mogelijkheden zijn om dit beter te regelen.
Conclusie
Zero Waste Nederland vraagt om de AMvB aan te vullen met duidelijke regels over afvalpreventie, schoonmaak, materiaalgebruik en terugname van vuurwerk en vuurwerkafval. Dit sluit naadloos aan bij de gekozen opzet van scenario twee en helpt om de jaarwisseling niet alleen veiliger maar ook schoner te maken.
Resultaat d.d. 10-7-2026
Onze zienswijze heeft daadwerkelijk bijgedragen aan de verdere uitwerking van het Besluit veilige jaarwisseling. In de reactie op de internetconsultatie noemt het ministerie expliciet onze opmerkingen over afval en vervuiling. Een belangrijk resultaat is dat de opruimplicht is aangescherpt. Niet alleen het afsteekterrein, maar de volledige veiligheidszone moet na afloop schoon worden opgeleverd. Daarmee is de verantwoordelijkheid voor het opruimen van vuurwerkresten duidelijker vastgelegd dan in het oorspronkelijke ontwerpbesluit.
Niet al onze voorstellen zijn overgenomen. Zo zijn er geen aanvullende regels gekomen voor plasticvrije vuurwerkproducten, een verplichte afvalparagraaf in het veiligheidsplan of een systeem voor het inzamelen en recyclen van vuurwerkafval. Wel erkent het ministerie dat het gebruik van plastic in vuurwerk zoveel mogelijk moet worden beperkt en dat de ontwikkeling van plasticvrije alternatieven aandacht verdient. Wij blijven ons inzetten om ook de gevolgen van vuurwerk voor afval, bodem, water en lucht een volwaardige plek te geven in toekomstig beleid.