Microplastics uit je kledingkast

Wist je dat een groot deel van de microplastics in de plastic soep afkomstig is uit kleding? Als je bewust minder plastic wil gebruiken, denk je vaak aan voor de hand liggende bronnen: geen rietjes, geen tasjes, geen flesjes. Maar een gemiddelde kledingkast is vaak een enorme bron van microplastics. In deze blog laat ik zien welke rol kleding speelt bij het vrijkomen van microplastics. 

Door: Stephanie Kelders

Plastic vezels in je kleding

Zo’n 70 procent van alle kleding wordt tegenwoordig gemaakt van synthetische vezels zoals polyester, polyamide, acryl en elastaan. Deze materialen zijn in feite gewoon plastic. Ze zijn goedkoop, sterk, kreukvrij en makkelijk te verven. Dat is vooral fijn voor de mode-industrie, maar niet voor het milieu of voor je huid. Vooral fast fashion draait op synthetische stoffen, omdat ze goedkoop zijn en snel geproduceerd kunnen worden. Maar ook ‘duurzame merken’ gebruiken vaak plastic in hun kleding, bijvoorbeeld in de vorm van ‘gerecycled polyester’. Het probleem is echter dat die gerecyclede polyester meestal niet van kleding afkomstig is, maar van PET-flessen. Afgedankte polyester kleding, of het nou uit de fast fashion industrie komt of van een duurzaam merk, wordt nauwelijks gerecycled. En als dat wel gebeurt, dan wordt er wat anders van gemaakt, zoals isolatiemateriaal.

Wasmachine en droger: funest als het gaat om plastic kleding

Wat plastic kleding extra problematisch maakt, is dat het tijdens het dragen en vooral tijdens het wassen microplastics afgeeft. Elke wasbeurt zorgt voor het loslaten van kleine vezels: een trui van fleece of nylon kan bijvoorbeeld kan meer dan 250.000 microplastics per wasbeurt loslaten. Ook bij handwas komen vezels vrij. Doe je synthetische kleding vervolgens in de droger, dan komen er nóg meer vezels in het milieu.
Hierdoor is kleding een veel grotere bron van microplastics dan harde plastics zoals verpakkingen of flessen. Die breken langzaam af in het milieu, terwijl vezels uit kleding meteen in waterstromen terechtkomen en direct door kleine organismen kunnen worden opgenomen.

De weg van vezel naar het milieu

Al die vezels verdwijnen niet zomaar. Ze komen via het afvalwater in rivieren en uiteindelijk in de oceaan terecht. Daar worden ze opgenomen door het waterleven. De vezels blijven in de voedselketen circuleren en belanden zo weer op ons bord.
Hoewel de exacte gevolgen voor onze gezondheid momenteel nog onderzocht worden, laten onderzoeken al wel zien dat microplastics zich in organen en weefsels van dieren ophopen en daar ontstekingsreacties kunnen veroorzaken. Het is dus niet alleen een milieuprobleem, maar ook een potentiële bedreiging voor de volksgezondheid.

De oplossing: (tweedehands) kleding van natuurlijke materialen 

Het meest voor de hand liggende alternatief is kleding van natuurlijke vezels zoals biologisch katoen, linnen, hennep en (non-superwash) wol. Deze materialen zijn niet perfect – katoen vraagt bijvoorbeeld veel water – maar ze breken in ieder geval niet af tot microplastics. Ze dragen daardoor niet bij aan de plasticvervuiling van het milieu. Tencel en modal zijn semisynthetische stoffen waarbij veel chemicaliën gebruikt worden in het productieproces. Vraag jezelf dus kritisch af of je dit een ‘eco-keuze’ vindt.
Tweedehands kleding is meestal een betere keuze, maar let ook hier op de samenstelling en check altijd de labels! Hoever je daarin wilt gaan is een persoonlijke afweging. Zelf neem ik bijvoorbeeld geen tweedehands kleding aan voor mijn zoontje als er ook maar tien procent polyester in zit. Ik weet dat het niet goed is voor het milieu en ik wil ook niet dat hij het draagt. Microplastics zijn namelijk erg schadelijk voor kleine kinderen. 

Meer weten? 

Zero Waste Nederland geeft regelmatig masterclasses en lezingen over microplastics voor bedrijven en overheden. Hier vind je meer informatie.  

Deze gastblog is geschreven door Stephanie, oprichter van Jonaterra – een platform dat mensen inspireert om bewustere materiaalkeuzes te maken voor hun dagelijkse producten.