Heb je na het zien van een documentaire weleens de onbedwingbare neiging gehad om je hele voorraadkast leeg te trekken en alles in de kliko te smijten? Grote kans dat dit gebeurt na het kijken van The Plastic Detox, sinds 16 maart te zien op Netflix.

De documentaire duikt in een onzichtbaar maar urgent probleem: de enorme impact van giftige chemicaliën in plastic op onze gezondheid.

Het experiment: vruchtbaarheid onder de loep

In The Plastic Detox volgen we epidemioloog dr. Shanna Swan. Zij voert een kleinschalig maar confronterend experiment uit met zes koppels die moeite hebben met zwanger worden. De opdracht? Alle schadelijke plastic producten in huis vervangen door gifvrije alternatieven.

De resultaten zijn hoopgevend voor de koppels, maar de documentaire legt ondertussen een veel groter maatschappelijk probleem bloot. We worden namelijk overspoeld met verborgen gifstoffen in alledaagse producten. Denk aan de bergen goedkope (en vaak giftige) plastic gadgets, decoratie en kleding van platformen als Temu en Shein.

Waarom de documentaire de plank ook misslaat

Hoewel de film uitstekend werk levert door de gevaren van ftalaten en bisfenolen (BPA) onder de aandacht te brengen, zit er een addertje onder het gras. De documentaire suggereert namelijk dat de oplossing bij de consument ligt: vries je eten niet in plastic in, koop geen goedkope meuk, en je bent veilig.

Laten we eerlijk zijn: dat is dweilen met de kraan open.

Het is voor de gemiddelde burger simpelweg onmogelijk om zichzelf volledig te beschermen tegen deze additieven. Ze zitten overal, vaak zonder dat het op het etiket staat. De ‘kuur’ die de documentaire voorschrijft – individuele verantwoordelijkheid – is dan ook niet de volledige oplossing.

De overheid is aan zet

Samen met organisaties zoals Zero Waste Europe geloven wij dat de focus moet verschuiven:

• Systeemaanpak: de overheid moet strengere regels opstellen voor het gebruik van schadelijke stoffen.
• Producentenverantwoordelijkheid: fabrikanten die giftige chemicaliën in hun producten (plastic of anderszins) stoppen, moeten hiervoor verantwoordelijk worden gehouden.
• Recht op een gifvrije omgeving: een gezonde leefomgeving mag geen keuze zijn van de individuele consument die toevallig de tijd en het geld heeft voor alternatieven; het moet de standaard zijn.

Conclusie: Ga The Plastic Detox zeker kijken om je bewustzijn te vergroten, maar laten we daarna samen de discussie voeren waar die écht hoort: in de Tweede kamer en in de bestuurskamers van grote fabrikanten.